Wszystkie wpisy, których autorem jest jherb

Objazdowy Festiwal Filmowy Watch Docs. Prawa Człowieka w Filmie

Kiedy: 21 października, 16.00-21.00

Gdzie: Kino Paradox

Organizator: Watch Docs Kraków

Zapraszamy na blok filmowy poświęcony tematyce uchodźczej w ramach 14. Objazdowego Festiwalu Filmowego Watch Docs w Krakowie i Poroninie – Granice praw człowieka. O „kryzysie uchodźczym”.

16:00 Salam, reż. Zach Ingrasci, Chris Temple,USA, Jordania 2015, 75′, język arabski i angielski, napisy polskie i angielskie
Młodzi Amerykanie w obozie dla syryjskich uchodźców w Jordanii.

17:15 Wprowadzenie do filmu Inicjatywa Witajcie w Krakowie // Welcome to Krakow

17:30 Katastrofa na morzu, reż. Morgan Knibbe, Holandia 2014, 15′, napisy polskie i angielskie
Katastrofa łodzi z migrantami u wybrzeża Lampedusy.

18:00 Zima na Lampedusie , reż. Jakob Brossmann, Austria, Włochy, Szwajcaria 2015, 93′
Tytułową włoską wyspę prawdopodobnie zawsze już będziemy kojarzyć z miejscem tragedii migrantów. Choć niewątpliwie stała się symbolem, mało kto wie, jak wygląda. Jakob Brossman nie szafuje łatwo narzucającymi się odniesieniami. Uważnie przygląda się różnym aspektom rzeczywistości, tworząc spójny, wielowątkowy i przekonujący portret życia na wyspie.

19:30 Debata –„Sytuacja bez wyjścia? Odpowiedzi na „kryzys migracyjny””, prowadzenie Inicjatywa Witajcie w Krakowie// Welcom to Krakow

Od momentu pojawienia się pierwszych zdjęć uchodźców i migrantów przekraczających grecko-macedońską granicę latem ubiegłego roku w mediach trwa ciągła debata na temat „kryzysu migracyjnego”, „inwazji” i „upadku wartości europejskich”. O ile odpowiedź poszczególnych państw europejskich, jak i środowiska międzynarodowego na „kryzys migracyjny” okazała się niewystarczająca i nieefektywna o tyle oddolne działania obywatelskie w wielu miejscach skutecznie wypełniały lukę w instytucjonalnej pomocy. Część inicjatyw miała na celu nie tylko odpowiedź na palący kryzys, ale też krytyczną analizę istniejących sposobów reagowania i wypracowanie alternatyw. W trakcie dyskusji opowiemy o znanych nam oddolnych odpowiedziach na „kryzys migracyjny”, wspólnie zastanowimy się w jaki sposób budować mechanizmy wsparcia będące alternatywą dla nieskutecznych narzędzi państwowych i międzynarodowych organizacji pomocowych oraz jak przyczynić się one mogą do transformacji obecnego systemu.

Objazdowy Festiwal Filmowy Watch Docs. Prawa Człowieka w Filmie
Kraków i Poronin, 20-23.10.2016
Wstęp na wszystkie wydarzenia jest bezpłatny!
Patronat Honorowy Rzecznika Praw Obywatelskich Adama Bodnara

Zbiórka odzieży zimowej

Kiedy: 12-25 października

Gdzie: Kraków (szczegóły poniżej)

Organizator: Witajcie w Krakowie

Marzniesz? Oni też… w namiotach.

Organizujemy zbiórkę zimowej odzieży, namiotów, koców i śpiworów dla uchodźczyń i uchodźców koczujących pod węgiersko-serbską granicą

Potrzebne są:
swetry, kurtki, peleryny, kombinezony, czapki, szaliki i rękawiczki dla dzieci, kobiet i mężczyzn oraz namioty, koce i ciepłe śpiwory

*Niestety nie możemy przyjąć używanych butów!

Miejsca zbiórki:
Pauza in Garden codziennie 9-23 (tel. 600 580 126)
Społdzielnia Ogniwo pn-pt 16-22, sb-nd 12-22 (tel. 692 919 077)
Klub Kombinator (os. Szkolne Huta) codziennie 15-22 (tel. 518 645 582)
Polistrefa (ul. Zakątek 3, Krowodzra) pn-pt 14-18 (tel. 691 789 579)

Nie masz co oddać? Zbieramy także pieniądze na celowe zakupy na miejscu. Zajrzyj na stronę zbiórki: Pomoc dla uchodźców w Kelebiji.

A może chcesz zdobyć nowe doświadczenia i chciał/abyś się wybrać sam/a??? Potrzebni nam są także kierowcy i auta – skontaktuj się tylko z nami!

Pokojowa manifestacja antywojenna „Stop ludobójstwu w Syrii”

Kiedy: 16 października, godz. 12.00

Gdzie: Plac Adama Mickiewicza, Poznań

DAJMY SZANSĘ POKOJOWI

W ostatni weekend września w Aleppo zginęło ponad 380 cywilów (w tym 60 dzieci) z 275 tysięcy. Ostatnie naloty wymierzono w obszary cywilów, szpitale i systemy rozdziału wody. Ludzie chodzą po trupach.

Jest nam wstyd, że musimy posłużyć się określeniem „około”, Zbigniew Herbert w kontekście ofiar wojen napisał o nim „haniebne”:

a przecież w tych sprawach
konieczna jest akuratność
nie wolno się pomylić
nawet o jednego

jesteśmy mimo wszystko
stróżami naszych braci

Nie chcemy zastygnąć w przerażeniu i poczuciu bezsilności. Jesteśmy stróżami Syryjczyków. Organizując manifestację propokojową, chcemy zwrócić oczy w stronę Aleppo i całej ogarniętej wojną Syrii, podczas gdy wiele mediów odwróciło oczy od tego konkretnego cierpienia, pozbawiając się też szansy na wyedukowanie obywatela, który odczuje empatię w stosunku do odciętych od wody, jedzenia, żyjących na gruzach.

Chcemy pokazać Syrię, pokazać Aleppo, ale także pokazać mieszkańcom tego piekła na Ziemi, że nie są samotni, że ich widzimy, że jesteśmy SOLIDARNI i dołożymy wszelkich starań, by takich solidarnych było więcej.

Zapraszamy całe rodziny. Spotkaniu towarzyszyć będzie namiot edukacyjny, wiersze dla Aleppo oraz wystawa na UAP. Połączymy się także na żywo i porozmawiamy z oblężonym miastem. Całość będziemy transmitować przez profil Humans of Aleppo.  Wspólnie dajmy szansę pokojowi.

Strona wydarzenia na Facebooku.

Pokaz zdjęć ze spektakli z udziałem uchodźców – Strefa WolnoSłowa

Kiedy: 15 października, cały dzień

Gdzie: Kredytowa 1, Warszawa

Organizator: Państwowe Muzeum Etnograficzne

Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie dołącza do akcji wspierającej Dzień Solidarności z Uchodźcami. W holu muzeum przez całą sobotę 15.10 będzie można oglądać zdjęcia ze spektakli i prób z udziałem uchodźców wykonane przez fotografa Strefy WolnoSłowa, Łukasza Kupka.

Dodatkowo na naszym Facebooku pojawią się wpisy autorstwa pani Anny Walczyk, która wraz ze swoją Fundacją wspiera m.in. ośrodki dla uchodźców, włącza się w organizacje konwojów humanitarnych, tworzy edukacyjną przestrzeń do spotkań międzykulturowych

Na Facebooku naszą zeszłoroczną akcję nadsyłania zdjęć z obszarów objętych obecnie konfliktem: również w tym roku za zgodą autorów przez cały weekend będziemy umieszczać je na specjalnej pinterestowej tablicy.

Na pokazie slajdów, na naszym profilu facebookowym, na kanale Twittera, Instagramie i na ulotkach będziemy promować zbiórkę na rzecz uchodźców: trwa zbiórka środków pieniężnych dla nieformalnej grupy Fresh Response, w której działają także wolontariusze z Polski – wolontariusze od dłuższego czasu w trudnych warunkach pomagają uchodźcom w obozie w północnej Serbii, kupując na miejscu potrzebne rzeczy.

PME logo-01

Spotkanie filmowe w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Lubaczowie

Kiedy: 13 października, godz. 9.45-11.15

Gdzie: Miejska Biblioteka Publiczna w Lubaczowie, ul. Tadeusza Kościuszki 18, 37-600 Lubaczów

W spotkaniu weźmie udział młodzież z 3 klas gimnazjum. Wyświetlone zostaną filmy „Sieć tolerancji – Islam” oraz „Jestem kobietą, mieszkam w Polsce”.

„Sieć tolerancji – Islam”
Film przygotowany w ramach projektu „Sieć tolerancji” koordynowanego przez Fundację „Wiedza Lokalna” oraz Collegium Civitas.

Filmy prezentują przedstawicieli mniejszości żyjących w Polce podczas ich codziennych czynności i obowiązków. Romowie, Żydzi, muzułmanie czy Ukraińcy mieszkający w Polsce być może nie są „stąd”, a czasami wyglądają i mówią inaczej niż my, ale na co dzień cieszą ich te same wydarzenia i spotykają się z podobnymi problemami do naszych. Zapraszając poszczególnych bohaterów do wzięcia udziału w filmach zależało nam przede wszystkim na tym, żeby przekłuć „inność” w dobrze oswojoną „codzienność”.

Filmy wyprodukowane zostały przez młodych, zdolnych reżyserów – Gabrielę Łazarkiewicz, Antoniego Ferency, Filipa Hilleslanda. Mamy nadzieję, że przygotowany przez nas materiał przyczyni się do zmiany nastawienia wobec mniejszości mieszkających w Polsce oraz że posłuży jako wartościowy element edukacji antydyskryminacyjnej i multimedialnej.

„Jestem kobietą, mieszkam w Polsce”
Film, zrealizowany przez TVP Lublin, w ramach projektu Stowarzyszenia „Dla Ziemi”, pod tytułem „Głosem kobiet”, jest częścią kampanii informacyjnej „Jestem kobietą. Mieszkam w Polsce”, skierowanej do polskiego społeczeństwa, opowiadającej o kobietach uchodźczyniach i migrantkach mieszkających w Polsce. Projekt jest współfinansowany w ramach Funduszy EOG.

Fotorelacja z wydarzenia:

2 4

Spotkanie z reporterem Thomasem Orchowskim

Kiedy: 14 października, godz. 18.00

Gdzie: Audytorium im. Jana Nowaka Jeziorańskiego, Muzeum Powstania Warszawskiego, Grzybowska 79, Warszawa

Organizator: Muzeum Powstania Warszawskiego

Z okazji Dnia Solidarności z Uchodźcami w Muzeum odbyło się na spotkanie z reporterem Thomasem Orchowskim, który zajmuje się tematyką imigrantów oraz zagadnieniem współczesnej polityki tureckiej. Nasz gość w 2015 roku odwiedził w Grecji, Serbii, Chorwacji oraz na Węgrzech miejsca, w których przebywali uchodźcy. Na spotkaniu zaprezentował swoje fotografie oraz opowiedział o ludziach, których tam spotkał. Pod koniec spotkania pojawiło się dużo pytań związanych z poruszoną tematyką. Całość trwała około 2 godzin. W spotkaniu wzięło udział kilkanaście osób.

1

2

3

Strefa dziecięca manifestacji „Warszawa przeciwko rasizmowi i przemocy”

Kiedy: 15 października, godz. 15.45-18.45

Gdzie: Bar Studio, Teatr Studio, Pl. Defilad 1, Warszawa

Organizaotr: Inicjatywa Chlebem i Solą

Zapraszamy do strefy dziecięcej manifestacji „Warszawa przeciwko rasizmowi i przemocy”! W sobotę w Barze Studio na Wasze dzieci będą czekać przedstawienia kukiełkowe, warsztaty plastyczne i rozmowy o uchodźcach. Wszystko w towarzystwie trzech miłych świnek i kota Kunkusha.

Rodziców dzieci zapraszamy na manifestację. W czasie, gdy Wasze dzieci będą się bawić i uczyć w strefie dziecięcej, Wy możecie razem z nami wyrazić swój sprzeciw wobec narastającej w Polsce przemocy na tle narodowościowym, rasowym i wyznaniowym. Informacje o manifestacji tutaj.

Strefa dziecięca czynna będzie od 15.45 do 18.45 – przez cały czas trwania manifestacji. W jej ramach dzieci będą mogły wziąć udział w zajęciach plastycznych, warsztatach o uchodźcach „Kot Kunkush”, teatrzyku kukiełkowym o trzech małych świnkach z warsztatami plastycznymi.

ZAJĘCIA PLASTYCZNE
Dla dzieci w wieku: dowolnym
Czas trwania: przez cały czas działania strefy
Liczba miejsc: brak ograniczeń

KOT KUNKUSH – warsztaty o uchodźcach
Zajęcia dla dzieci w wieku: 7-10 lat
Czas trwania: 1,5 h (dwie grupy: 15.45-17.15; 17.15-18.45)
Liczba miejsc w grupie: 25 osób
Prosimy o rezerwowanie miejsc: chlebem.kontakt@gmail.com
Prowadzenie: Stowarzyszenie Zielona Grupa/ Rowerowy Domu Kultury

TRZY MIŁE ŚWINKI – teatrzyk kukiełkowy z warsztatami plastycznymi
Zajęcia dla dzieci w wieku: 5-10
Czas trwania: 1,5 h (początek o 16.00)
Liczba miejsc w grupie: 25 osób
Prosimy o rezerwowanie miejsc: chlebem.kontakt@gmail.com
Prowadzenie: Hanna Kotowska

Szczegółowe informacje na Facebooku.

strefa_dziecieca_na_fb_2

fotorelacja z wydarzenia:

14567591_1866443126924028_753406855251143441_o 14714975_1866443146924026_3967510620335857957_o

Warsztaty dla dzieci z robienia transparentów

Kiedy: 14 października, godz. 17.00-20.00

Gdzie: Warsztat, Plac Konstytucji 4, Warszawa

Organizator: Inicjatywa Chlebem i Solą

Serdecznie zapraszamy dzieci wraz z rodzicami/opiekunami na warsztat, podczas którego będziemy malować transparenty na manifestację „Warszawa przeciwko rasizmowi i przemocy”, która odbędzie się następnego dnia, 15 października o godzinie 16.00. Mamy wszystkie potrzebne materiały plastyczne, dlatego nie potrzebujecie przynosić nic poza ciekawymi pomysłami. Warto założyć ubrania, których nie będzie szkoda, jeśli się pobrudzą. Zaczynamy o 17.00, można przyjść w trakcie, mając na uwadze, że o 20.00 musimy skończyć. Transparenty przydadzą się Wam już następnego dnia, w czasie demonstracji.

Brak wcześniejszych zapisów.

UWAGA! Warsztat nie ma charakteru zajęć animacyjnych, nie oferujemy opieki nad dziećmi, dlatego zapraszamy dzieci wyłącznie z opiekunami.

Więcej informacji na Facebooku.

transparenty_dla_dzieci_na_fb

Fotorelacja z wydarzenia:

transparenty transp3 trasp2

Warsztaty dla dzieci wokół książki ,,Wędrówka Nabu”

Kiedy: 13 października, godz. 17.00-18.30

Gdzie: Żydowska Biblioteka im. Remu, ul. Św. Sebastiana 36/1, Kraków

Organizator: Żydowskie Stowarzyszenie Czulent

W ramach Dnia Solidarności z Uchodźcami zapraszamy na warsztaty wokół bajki ,,Wędrówka Nabu” z artystką Pamelą Bożek – Żurawską!

Już w czwartek, 13 października 2016 roku zapraszamy serdecznie wraz z Parafią Ewangelicko-Augsburską św. Marcina w Krakowie wszystkie Dzieci na cykliczne „Spotkania z książką żydowską”, tym razem wokół książki „Wędrówka Nabu”, wydanej przez Wydawnictwo Austeria.

Nabu jest dziewczynką uciekającą z ogarniętej pożogą ojczyzny. Uchodźcą – takim, jakich tysiące wędruje dziś do Europy, żeby znaleźć bezpieczny dom, jakich tysiące tonie w Morzu Śródziemnym…
Jest to poruszająca książeczka dla dzieci i dorosłych. Napisana przez Jarosława Mikołajewskiego, zilustrowana przez Joannę Rusinek.

Jarosław Mikołajewski (ur. w 1960 w Warszawie) – polski poeta, pisarz i tłumacz z języka włoskiego; jest również autorem książek dla dzieci, eseistą i publicystą. Jest laureatem nagród literackich i artystycznych, m.in. Nagrody im. Kazimiery Iłłakowiczówny, Barbary Sadowskiej, dwukrotnie Nagrody Literackiej m. st. Warszawy oraz Nagrody „Nowej Okolicy Poetów”. W jego dorobku translatorskim są m.in. przekłady utworów Dantego, Petrarki, Michała Anioła, Leopardiego, Montalego, Ungarettiego, Luziego, Penny, Pavesego, Pasoliniego, Leviego. Z klasyki literatury dziecięcej przetłumaczył na język polski m.in. Pinokia Carla Collodiego i kilka utworów Gianniego Rodariego.

Zajęcia poprowadzi Pamela Bożek – mama Ignacego, studentka Wydziału Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku i Krakowie, prowadzi warsztaty kulinarne dla rodzin i zajęcia artystyczne w Szkółce Niedzielnej Żydowskiego Stowarzyszenia Czulent.

Zapraszamy wszystkie dzieci i rodziców do wzięcia udziału w warsztatach!
Udział w warsztatach jest bezpłatny.

Więcej informacji na Facebooku.

Fotorelacja z wydarzenia:

fullsizeoutput_218b fullsizeoutput_2199 fullsizeoutput_2189 fullsizeoutput_218d

Dzień Solidarności z Uchodźcami. Gdzie jesteśmy i co możemy zrobić?

Kiedy: 14 października, godz. 18.00

gdzie: Instytut Kultury Polskiej UW (sala 9), ul.Krakowskie Przedmieście 26/28, Warszawa

Organizator: Instytut Kultury Polskiej UW

Zapraszamy na spotkanie w IKP – spróbujemy zmierzyć się z tymi dwoma prostymi pytaniami: Gdzie jesteśmy dzisiaj w Polsce wobec sprawy uchodźców i migrantów? Czy są rzeczy, które możemy i najzwyczajniej powinniśmy robić?

W rozmowie wezmą udział:

  • Agnieszka Ayşen Kaim – orientalistka, turkolożka, opowiadaczka z Grupy Studnia O. i tłumaczka – mówić będzie o praktycznym wymiarze rzeczywistości uchodźców i migrantów, czyli procedurach, zatrzymaniach, przesłuchaniach, w których na co dzień uczestniczy właśnie jako tłumaczka.
  • Zofia Bartoszewicz – pieśniarka, aktorka, performerka, związana z Teatrem Węgajty – mówić będzie o doświadczeniach pracy animacyjnej w Domu Uchodźcy w Dortmundzie.
  • Özgür Soner – pochodzi z Turcji, jest pół Kurdem i pół Turkiem. Od 12 lat mieszka w Polsce. Ukończył politologię na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie obecnie doktoryzuje się na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych. Od wielu lat działa na rzecz uchodźców współpracując z różnymi fundacjami. W wieku 16 lat po raz pierwszy został zatrzymany przez policję z powodów politycznych. Przez 9 lat był w tureckim więzieniu, z czego przez ostatnie dwa lata w izolatce. W sprzeciwie wobec izolacji i tortur przeprowadził głodówkę i został zwolniony przez komisję lekarską.

Spotkanie poprowadzi Małgorzata Litwinowicz-Droździel.

Informacja o wydarzeniu na stronie Instytutu Kultury Polskiej.
Link do wydarzenia na fb.

Warsztaty antydyskryminacyjne i projekcja filmu „Granice. Europejski Sen”

Kiedy: 11 października, godz. 17.00

Gdzie: Bursa szkolna nr 1, ul. Kopernika 1, Łomża

Organizator: Fundacja Ocalenie

Warsztaty antydyskryminacyjne połączone z projekcją filmu „Granice – Europejski sen” dla młodzieży w Bursie szkolnej nr 1 w Łomży.

„Granice. Europejski Sen”,  reż. Łukasz Szczepański, Jacek Jaca Wiśniewski, Anna Żebrowska; Polska 2016 | 40’

Granice to film o uchodźcach – ich losach, marzeniach, rozczarowaniach po przekroczeniu europejskiej granicy. Zdjęcia do filmu były kręcone m.in. w obozie dla uchodźców w Idomeni w Grecji – w miejscu gdzie od wielu miesięcy toczy się walka o życie. Życie polegające na czekaniu w nieludzkich warunkach na otwarcie granic. Granice to również próba przekroczenia barier w nas samych – rezerwy, nieufności, strachu, przed ludźmi, którzy zmuszeni do opuszczenia swoich domów, szukają dla siebie nowego miejsca na ziemi.

Film do obejrzenia tutaj.

Sztuka integracji – szanse i wyzwania dla uchodźców w Polsce

Kiedy: 13 października, godz. 18.00

Gdzie: klub Chłodna 25, ul. Chłodna 25, Warszawa

Organizator: Warszawskie Koło Partii Zielonii

W czasie debaty zastanowimy się, jak żyje się uchodźcom w Polsce, jakie mają trudności a także w jaki sposób sztuka może wyjść naprzeciw i pomóc w procesie integracji. Udział wezmą:

Kamillla Tantasheva – o sobie: „Mam 20lat. Od dwóch lat mieszkam w Polsce. Jestem krymska tatarka. Urodziłam się w Azji środkowej, w Uzbekistanie, w miasteczku Samarkanda dlatego, że cała moja narodowość została deportowana do Azji środkowej i na Syberię w 1944r. Po rozpadzie związku radzieckiego już była możliwość wracać do swojej ojczyzny i my (ja, mama i siosta) wyjechaliśmy na Krym chcąc zacząć życie od nowa. Ale w 2014 historia zaczęła się powtarzać. I pewnego dnia znów musielyśmy zostawić swoją ojczyznę. Do wyjazdu studiowałam medycynę przez rok, ale przez sytuację polityczną musiałam zrezygnować i wyjechać. Teraz na codzień zajmuje się sztuką, swoją edukacją i pracuję w kawiarni. Chcę kontynuować naukę, ale bez dokumentów mnie nie biorą na żadne studia. Jestem w oczekiwaniu na swoją wolność i spokojne życie”.

Tomasz Gromadka – absolwent wydziały wiedzy o teatrze Akademii Teatralnej oraz dramaturg. Obecnie związany z fundacją Strefa WolnoSłowa, której celem są działania interdyscyplinarne oraz inicjatywy angażujące uchodźców i imigrantów mieszkających na terytorium Polski w celu poszerzenia dialogu międzykulturowego, integracji europejskiej i praw człowieka (https://www.facebook.com/Strefa-WolnoSłowa-246828518736418/). Autor tekstów do spektakli fundacji “Tu jest lepiej. Przyjeżdżajcie!”, “Przywiozę tu swoje podwórko”, „Przecież nie mogę tu zostać“. Prowadzi warsztaty teatralne dla dzieci, młodzieży i dorosłych, współtworzy i współkoordynuje projekty teatralne fundacji.

Spotkanie poprowadzi Paweł Sulik, redaktor Radia TOK FM.

Więcej informacji na Facebooku.

O uchodźcach z uchodźcami

Kiedy: 14 października, godz. 17.00

Gdzie: Fundacja Dialog, ul. ks. Adana Abramowicza 1, Białystok

Organizator: Fundacja Dialog

Fundacja DIALOG zaprasza serdecznie na spotkanie na temat uchodźców mieszkających w Polsce a przede wszystkim – w Białymstoku. W jego trakcie przedstawione zostaną podstawowe zagadnienia dotyczące uchodźców oraz działania Fundacji podejmowane na rzecz cudzoziemców. Spotkanie będzie okazją do poszerzenia swojej wiedzy w tym zakresie, uzyskania odpowiedzi na pytania dotyczące tematyki uchodźczej, również od samych uchodźców, którzy mieszkają w Białymstoku.

Więcej informacji na Facebooku.

„Zima na Lampedusie” – pokaz filmu oraz dyskusja

Kiedy: 12 października, godz. 17.30

Gdzie: pl. Wolnica 1, ul. Krakowska 46, Kraków

Organizator: Muzeum Etnograficzne w Krakowie, Centrum Pomocy Prawnej im. Haliny Nieć, WATCH DOCS

W ramach ogólnopolskiego Dnia Solidarności z Uchodźcami zapraszamy na spotkanie z przedstawicielkami Centrum Pomocy Prawnej im. Haliny Nieć oraz na pokaz filmu „Zima na Lampedusie” w reż. Jakoba Brossmanna.

Organizacja pozarządowa Centrum Pomocy Prawnej im. Haliny Nieć od 2002 roku udziela bezpłatnej pomocy prawnej osobom o różnym pochodzeniu, których prawa i wolność są naruszane. Pracownicy Centrum podzielą się swoim doświadczeniem w pracy z osobami ubiegającymi się o azyl i opowiedzą o tym jak przebiega ten skomplikowany proces prawny.

Po spotkaniu zapraszamy na pokaz filmu „Zima na Lampedusie”:

Tytułową włoską wyspę prawdopodobnie zawsze już będziemy kojarzyć z miejscem tragedii migrantów. Choć niewątpliwie stała się symbolem, mało kto wie, jak wygląda. Jakob Brossman nie szafuje łatwo narzucającymi się odniesieniami. Uważnie przygląda się różnym aspektom rzeczywistości, tworząc spójny, wielowątkowy i przekonujący portret życia na wyspie. Towarzyszy z kamerą włoskiej straży przybrzeżnej, patrolującej okoliczne wody w poszukiwaniu płynących z Afryki łodzi, obserwuje również migrantów protestujących na ulicach miasta i ludzi próbujących im pomagać. Ale choć Lampedusa to miejsce, gdzie przybyszów z Afryki przybywa szybciej niż gdziekolwiek indziej w Europie, próżno szukać tu śladów ksenofobicznej histerii. Umysły miejscowych bardziej rozpala kwestia awarii jedynego promu łączącego wyspę ze światem, spontaniczny strajk rybaków i blokada portu. Nikt nie wierzy w zapewnienia władz o szybkim przywróceniu komunikacji, radykalne nastroje próbuje uspokajać przebojowa pani burmistrz… Brossman dokumentuje to wszystko z ogromnym wyczuciem, umiejętnie zestawia wątki i dobrze dobiera bohaterów. Jego film ma rytm i dramaturgię, zachwyca kompozycją kadrów i przemyślanym montażem. Unikającemu zbytniej dosłowności autorowi udało się stworzyć fascynujący i naprawdę piękny portret Europy na granicy – dosłownie i w przenośni.

Wstęp wolny. Więcej informacji na Facebooku.

Projekcja filmów dokumentalnych o migrantach/tkach – dyskusja

Kiedy: 12 października, godz. 17.00

Gdzie: ul. Libetta 22, Poznań

Organizator: Stowarzyszenie „Lepszy Świat”

Zapraszamy na projekcję filmową oraz dyskusję poświęconą migrantom/migrantkom mieszkającym w Polsce.

„Miniony rok poddał ciężkiej próbie międzynarodowy system odpowiedzi na kryzysy i masowe przymusowe przesiedlenia ludzi, który okazał się zdecydowanie niewystarczający. Więcej osób niż kiedykolwiek od zakończenia II wojny światowej zostało przesiedlonych lub zmuszonych do życia na uchodźstwie”. Tym zdaniem rozpoczyna się ostatni raport Amnesty International .

15 października obchodzimy Dzień Solidarności z Uchodźcami. Dziś jak nigdy przedtem stawiamy sobie pytania dotyczące tego jak będzie wyglądać nasza rzeczywistość w tych trudnych czasach. Coraz więcej aktów niezrozumienia dla inności. Coraz więcej wśród nas braku akceptacji, braku empatii. Jak wygląda rzeczywistość osób, które przyjechały do naszego kraju?

Seria filmowa „Narracje Migrantów”, ukazuje życie osób, które z różnych przyczyn trafiły do Polski, przechodzą proces aklimatyzacji i starają się funkcjonować w naszym społeczeństwie. To próba ukazania ich wewnętrznej walki „gdzie należą”. Filmy będą stanowić punkt wyjścia do dyskusji na temat relacji rodzinnych, społecznych w kontekście migracji oraz kształtowania się tożsamości kulturowej osób z doświadczeniem migracji.

Filmy z serii ”Narracje Migrantów” zostały stworzone przez Fundację na rzecz Różnorodności Społecznej (FRS). Więcej informacji o serii oraz o FRS na stronie Fundacji.

Więcej informacji na Facebooku.

Wszystko dla piłki, piłka dla wszystkich!

  Kiedy: 9 i 16 października, godz. 10.00-17.00

Gdzie: OSiR-Polna, ul. Polna 7a, Warszawa

Organizator: Etnoliga – Fundacja dla Wolności

Etnoliga to międzykulturowy projekt piłkarski organizowany od 2005. W obecnej edycji turnieju gra 18 drużyn, kobiety i mężczyźni z kilkudziesięciu krajów – także uchodźcy. W przerwie między meczami będzie można zobaczyć prezentacje przygotowane przez uczestników, m.in. o Predragu Pašiću – profesjonalnym piłkarzu, który w oblężonym Sarajewie prowadził szkółkę futbolową dla dzieci różnych wyznań i narodowości.

Zapraszamy do kibicowania, spotkań z cudzoziemcami, do udziału w konkursach sportowych i fotograficznych oraz krótkich pokazach filmowych. Piłkarze serwować będą dania kuchni południowoamerykańskiej własnej produkcji.

Jak co roku, w październiku włączamy się również w międzynarodową kampanię #footballpeople sieci Fare. W całej Europie obywa się kilkaset wydarzeń promujących równość w świecie futbolu, m.in. poprzez włącznie do sportu uchodźców (lista wydarzeń).

Etnoliga odbywa się pod honorowym patronatem Rzecznika Praw Obywatelskich i Prezydent m.st. Warszawy.

Strona projektu na Facebooku.

Fotorelacja:pa162721pa162600pa162768etnoliga_footballpeople_2016

Obchody Dnia Solidarności z Uchodźcami w International European School

Kiedy: 11-14 października

Gdzie: ul. Wiertnicza 140, Warszawa

Organizator: International European School

W dniach 11–14.10.2016 r. w International European School w Warszawie odbędą się obchody Dnia Solidarności z Uchodźcami. W związku z tym planujemy zorganizować warsztaty prowadzone przez uczniów liceum i gimnazjum (w ramach programu CAS – Creativity, Activity, Service) dla uczniów szkoły podstawowej (klasy 1-6) oraz gimnazjum i liceum. Warsztaty poświęcone będą prawom człowieka i związanej z nimi kwestii uchodźców. Jednocześnie pragniemy zorganizować spotkanie z uchodźcami, w czasie którego nasi uczniowie mogliby zetknąć się z problemami tych ludzi i wysłuchać ich historii. Ostatnim elementem naszych obchodów jest zorganizowanie zbiórki odzieży i zabawek dla rodzin uchodźczych.

Historie z Kurdystanu

Kiedy: 10 października, 18.30

Gdzie: ul. Grójecka 68, Warszawa

Organizator: Klubokawiarnia Życie jest fajne

„Dwa lata temu wraz z moim edukacyjnym projektem Projekt CzujCzuj zostałam zaproszona do ośrodka dla uchodźców w irackim Kurdystanie.

Kurdystan odwiedzałam już wcześniej, ale ten wyjazd wspominam wyjątkowo, bo pod sercem rósł mi mój syn. Chciałabym opowiedzieć o ludziach, których tam spotkaliśmy. O tych wszystkich plackach z ostów, którymi – widząc zmęczoną brzuchatkę – hojnie mnie karmili.

O gościnności (mimo że sami mieli tak niewiele). O tańcach na kurdyjskim weselu. O żartach i latawcach z torebek foliowych. Ale chyba już wszystko zostało powiedziane.
Lepiej popatrzcie na zdjęcia.”

Olga Ślepowrońska

Wstęp na spotkanie bezpłatny.

Strona wydarzenia na Facebooku.

Od czego uciekają ludzie z Czeczenii i z czym się spotykają? – dyskusja

Kiedy: 10 października, godz. 15.00-17.00

Gdzie: Państwomiasto, ul. Andersa 29, Warszawa

Organizator: Stowarzyszenie „Za Wolną Rosję”, Eastbook.eu oraz Fundacja „Projekt Polska”

Zapraszamy działaczy organizacji pozarządowych oraz dziennikarzy do rozmowy o losach Czeczenów uciekających do Polski. Obecnie duża ilość tych ludzi znajduje się przy punkcie granicznym w Terespolu, gdzie wielu z nich prosi o azyl. Wbrew prawu nie są wpuszczani do kraju. Chcemy jednak poza tą sytuacją, którą intensywnie zajmują się eksperci, porozmawiać o całej drodze, którą przechodzą ci ludzie.

Jaka jest obecnie sytuacja w Czeczenii, od czego uciekają mieszkańcy republiki, jakie są podstawy, by ubiegać się o azyl? O tym opowiedzą Ilja Chorszew z „Komitetu Przeciwko Torturom”, który na początku tego roku jako prawnik pracował w Czeczenii, oraz Lidia Michalczenko, dziennikarka z wieloletnim doświadczeniem pracy w Czeczenii, zajmująca się tematami związanymi z Kaukazem. Przedstawimy również fragmenty raportu o Ramzanie Kadyrowie “Zagrożenie bezpieczeństwu narodowemu” przygotowanego przez rosyjskiego polityka Ilję Jaszyna.

Swój udział w wydarzeniu już potwierdzili:
Ilja Chorszew, “Komitet Przeciwko Torturom” (Rosja)
Lidia Michalczenko, dziennikarka czasopisma kaukaskiego „Dosz”, była pracowniczka portalów „Kawkazskij Uzieł” (Węzeł Kaukaski), Ingusheniaru.org i in.
Marta Szczepanik, Helsińska Fundacja Praw Człowieka
Aleksandra Chrzanowska, Stowarzyszenie Interwencji Prawnej
Gagik Grigoryan, Fundacja „Ocalenie”
Elsi Adajew, czeczenski osrodek samopomocy SINTAR

Więcej informacji na Facebooku.

Polacy też byli uchodźcami – debata

Kiedy: 11 października, 18.00

Gdzie: ul. Warecka 4/6, Warszawa

Organizator: Pracownia Duży Pokój

Z okazji DNIA SOLIDARNOSCI Z UCHODŹCAMI zapraszamy na debatę dotyczącą doświadczania uchodźctwa przez polskich obywateli i obywatelki. Jakie były motywacje ich migracji? Jak wyglądała sama podróż? W jakich warunkach żyli tam, gdzie dotarli? Jak na miejscu organizowali swoje życie? Czy i dlaczego nie wrócili do Polski?

Badania CBOS podają, że 58 proc. badanych Polaków jest przeciwna przyjmowaniu do naszego kraju ofiar konfliktów zbrojnych na świecie, a jedynie 4 proc. popiera ich osiedlenie się na stałe.
W kontekście takich statystyk warto przypomnieć sobie, jakie były przyczyny i skutki migracji Polaków w XX wieku. Jak ułożyli sobie życie w tych krajach, do których wyjechali? I jaki był ich wpływ na życie społeczności, do których trafili?

Zaproszonych gości przedstawimy wkrótce. Tymczasem rezerwujcie czas.

Po spotkaniu zapraszamy na kuluarowe rozmowy przy ciasteczkach i winie.

Współorganizacja: Stowarzyszenie Pracownia Etnograficzna.

Działanie jest częścią projektu pn. „Pracownia Duży Pokój. Kulturalna Spółdzielnia Obywatelska” dofinansowanego ze środków Fundusz Inicjatyw Obywatelskich – FIO.

Więcej informacji na stronie wydarzenia.

II Dzień Różnorodności Kulturowej

Kiedy: 13 października

Gdzie: Góra Kalwaria

Organizator: Ośrodek Kultury w Górze Kalwarii

Ośrodek Kultury w Górze Kalwarii w porozumieniu z Gminną Biblioteką Publiczną przygotował szereg wydarzeń związanych z różnorodnością kulturową. Zaplanowane wydarzenia przybliżyły wielopokoleniowej społeczności lokalnej miasta i gminy Góra Kalwarii tematy związane z prawami człowieka, tolerancją, źródłami dyskryminacji czy mową nienawiści. Przeprowadzono zajęcia dla przedszkolaków (ok. 100 uczestniczących dzieci), szkole podstawowej (54 uczestników) i gimnazjum (24 uczestników), wykład dla Uniwersytetu Trzeciego Wieku (85 słuchaczy), happening artystyczny/plenerowa wystawa „Dzieci i świat” na rynku miejskim, projekcje filmów objazdowego Festiwalu Watch Docs oraz spotkania z Agnieszką Kosowicz, prezeską Fundacji Polskie Forum Migracyjne i podróżnikiem Jan Ignacym Czempińskim.

II%20Dzien%20roznorodnosci%20kulturowej2

Zima na Lampedusie – pokaz filmu

Kiedy: 13 października, 18.00-20.00

Gdzie: Plac ks. Jana Skarbka, Oświęcim

Organizator: Café Bergson

Tytułową włoską wyspę prawdopodobnie zawsze już będziemy kojarzyć z miejscem tragedii migrantów. Choć niewątpliwie stała się symbolem, mało kto wie, jak wygląda. Jakob Brossman nie szafuje łatwo narzucającymi się odniesieniami. Uważnie przygląda się różnym aspektom rzeczywistości, tworząc spójny, wielowątkowy i przekonujący portret życia na wyspie. Towarzyszy z kamerą włoskiej straży przybrzeżnej, patrolującej okoliczne wody w poszukiwaniu płynących z Afryki łodzi, obserwuje również migrantów protestujących na ulicach miasta i ludzi próbujących im pomagać. Ale choć Lampedusa to miejsce, gdzie przybyszów z Afryki przybywa szybciej niż gdziekolwiek indziej w Europie, próżno szukać tu śladów ksenofobicznej histerii. Umysły miejscowych bardziej rozpala kwestia awarii jedynego promu łączącego wyspę ze światem, spontaniczny strajk rybaków i blokada portu. Nikt nie wierzy w zapewnienia władz o szybkim przywróceniu komunikacji, radykalne nastroje próbuje uspokajać przebojowa pani burmistrz… Brossman dokumentuje to wszystko z ogromnym wyczuciem, umiejętnie zestawia wątki i dobrze dobiera bohaterów. Jego film ma rytm i dramaturgię, zachwyca kompozycją kadrów i przemyślanym montażem. Unikającemu zbytniej dosłowności autorowi udało się stworzyć fascynujący i naprawdę piękny portret Europy na granicy – dosłownie i w przenośni.

Informacja o filmie za Watch Docs.

Dlaczego boimy się innego? – warsztaty dla młodzieży 15-18 lat

Kiedy: 13 października, godz. 18.00-20.00

Gdzie:: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, ul. Pańska 3, Warszawa

Organizator: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie

Nikomu nie trzeba tłumaczyć, czym jest wymierzona w uchodźców fala nienawiści zalewająca Internet. Proponujemy uważne przyjrzenie się rozmaitym przekonaniom, argumentom i wyobrażeniom po to, aby rozpoznać ich źródła, zastanowić się na jakim gruncie wyrastają. Przyjrzymy się wspólnie językowi, który od stuleci opisuje Innego wraz z jego kulturą. Analiza tekstów, obrazów, memów i obiegowych opinii przybliży nas do rozpoznania globalnych współzależności oraz tego jak bardzo nasze codzienne odczucia i uprzedzenia są częścią procesów historycznych, politycznych i psychologicznych.

Prowadzenie: Katarzyna Witt

Liczba uczestników: max. 20 osób. Na wydarzenie obowiązują zapisy: zapisy@artmuseum.pl

Kongres Migracyjny – warsztaty dla dzieci 8-12 lat

Kiedy: 15 października, godz. 13.00–15.00

Gdzie: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, ul. Pańska 3, Warszawa

Organizator: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie

Przed nami ważne wyzwanie. Chcemy zebrać się w gronie najmłodszych, by porozmawiać o palących problemach współczesnego świata. Motywem przewodnim będą migracje. Co to takiego i dlaczego są stałym elementem ludzkości? Jak wyglądały w przeszłości, a z czym związane są dzisiaj? Kto i dlaczego migruje? Kto to jest uchodźca? Spotkanie dziecięcego kongresu to uporządkowanie wiedzy i ćwiczenia z postaw obywatelskich. W ramach warsztatów twórczych będziemy szukać rozwiązań i przygotowywać narzędzia do tego, aby wiedzę przekazywać dalej – wśród innych dzieci.

Prowadzenie: Katarzyna Witt

Liczba uczestników: max. 20 dzieci. Na wydarzenie obowiązują zapisyzapisy@artmuseum.pl

Debata: „Oddziały przygotowawcze – nowe rozwiązanie dla szkół przyjmujących dzieci z doświadczeniem migracji”

Kiedy: 17 października, godz. 17.30

Gdzie: Centrum Wielokulturowe, ul. Jagiellońska 54, Warszawa (wejście od strony Pl. Hallera)

Organizator: Fundacja na rzecz Różnorodności Społecznej oraz Centrum Wielokulturowe w Warszawie

Od niedawna szkoły mają możliwość organizowania w szkołach oddziałów przygotowawczych dla uczennic i uczniów przybywających z zagranicy, którzy nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki (podstawa: rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 09 września 2016 r., Dziennik Ustaw, poz. 1453). Jest ono zgodne z rekomendacjami wielu organizacji pozarządowych oraz szkół przyjmujących dzieci z doświadczeniem migracji.

W trakcie debaty, wraz z zaproszonymi gośćmi, poszukamy odpowiedzi na następujące pytania:
– Na jakie potrzeby szkół odpowiada to rozwiązanie?
– Jak może ono przyczynić się do lepszego wspierania edukacji i integracji dzieci z doświadczeniem migracji?
– Jak będzie wdrażane w praktyce?
– Jakie są doświadczenia w stosowaniu podobnych rozwiązań w Polsce i za granicą?

W debacie wezmą udział:
– Pani Barbara Skaczkowska – radca ministra w Departamencie Strategii i Spraw Międzynarodowych MEN. [do potwierdzenia]
– Pani Krystyna Starczewska – założycielka i wieloletnia dyrektorka I Społecznego Liceum „Bednarska” oraz Gimnazjum nr 20 przy ul. Raszyńskiej w Warszawie. Inicjatorka „klas przygotowawczych” dla dzieci i młodzieży z doświadczeniem migracji.
– Pani Elżbieta Mieszkowska – dyrektorka Zespołu Szkół w Podkowie Leśnej, do której uczęszcza wiele dzieci mieszkających w pobliskim ośrodku dla cudzoziemców w Dębaku.

Debata ma charakter otwarty (wstęp wolny). Ze względów organizacyjnych zachęcamy jednak do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego. Dzięki niemu będziemy mogły przygotować odpowiednią liczbę materiałów drukowanych i publikacji dla wszystkich osób uczestniczących w wydarzeniu.

W razie pytań zapraszamy do kontaktu z Anną Górską: agorska@ffrs.org.pl lub Agnieszką Kozakoszczak: akozakoszczak@ffrs.org.pl, tel. +48 (0) 796 378 925.

Więcej informacji o wydarzeniu znajdą Państwo tutaj.

Projekcja filmu „Kto cię uczył jeździć”

Kiedy: 13 października, godz. 20.00-22.00

Gdzie: MiTo art.café.books, ul. Waryńskiego 28, 00-650 Warszawa

Organizator: MiTo art.café.books

Prowadzenie samochodu w ulicznych korkach jest bardzo stresujące, a tym bardziej gdy trzeba to robić w zupełnie obcym dla nas kraju. Mirela, która wyemigrowała z Niemiec do Indii; Jakez, który z USA przeniósł się do Japonii; oraz Koreanka Heyn Won, która mieszka dziś w Niemczech, mają ten sam problem: wszyscy chcą zdobyć lokalne prawo jazdy. Mirela potrzebuje go do prowadzenia firmy odzieżowej, Jakez do nauki angielskiego, a Heyn Won do prowadzenia rodzinnego życia w Monachium. Obowiązkowe jazdy z instruktorem nie są łatwym wyzwaniem i szybko stają się dla wszystkich lekcjami kultury krajów, w których świadomie zdecydowali się mieszkać. Okazuje się, że ponowne zdanie egzaminu w innym kraju wymaga cierpliwości i pokory, a przede wszystkim polega na czymś znacznie trudniejszym, niż wszyscy myślą. Chodzi tu przecież nie tylko o przestrzeganie przepisów lokalnego ruchu drogowego…

Zobacz trailer.

Głosy z marginesu: uchodźcy, bezdomni, weterani i my – spotkanie z Krzysztofem Wodiczką

Kiedy: 7 października, godz. 20.00

Gdzie: Pawilon Warszawa, ul. Marszałkowska 105, Warszawa

Organizator: Krytyka Polityczna

O książce „Wodiczko. Socjoestetyka” z Krzysztofem Wodiczką rozmawia Adam Ostolski.

Bezprecedensowy „kryzys migracyjny” czy zwyczajna codzienność wykluczenia? Najazd „obcych” czy niestrudzona machina kreowania obcości? Co uchodźcy, bezdomni, weterani – głosy „z marginesów” naszego świata – mówią nam o tym świecie i o nas samych? Czy sztuka może pomóc nam żyć razem, we wspólnym świecie?
Krzysztof Wodiczko od ponad trzech dekad tworzy dzieła oddające głos ludziom, których punkt widzenia jest nieobecny w publicznej świadomości. Pozwala uzyskać krytyczne spojrzenie na rzeczywistość, a zarazem dostarcza narzędzi, by ją zmieniać.

O książce „Wodiczko. Socjoestetyka”:
Gdyby ściany miały uszy… A gdyby miały ręce, oczy, co gdyby dać im język? Co na przykład powiedziałaby Kopuła Bomby Atomowej w Hiroszimie? Co wie Kolumna Nelsona na Trafalgar Square albo pomnik Abrahama Lincolna w Nowym Jorku? Krzysztof Wodiczko od lat ożywia pomniki, uczłowiecza je – uwalnia je od ciężaru wielkiej historii i „wświetla” w nie małe historie zwyczajnych ludzi. W Tijuanie zamienił kopułę La Bola w rzeczniczkę poniżanych i prześladowanych robotnic, ofiar przemocy, gwałtów, kazirodztwa…

Więcej informacji o książce i autorze na stronie.

11661274large.jpg

fot. Krytyka Polityczna

Prezentacja pracy Krzysztofa Wodiczko „Goście”

Kiedy: 3-9 października

Gdzie: Stacja „Świętokrzyska” Metra Warszawskiego

Organizator: Urząd Miasta Stołecznego Warszawy

Na ekranach LED na stacji C11 „Świętokrzyska” Metra Warszawskiego prezentowana będzie w dniach 3-9 października 2016 r. praca „Goście” Krzysztofa Wodiczko, która reprezentowała Polskę podczas 53. Biennale Sztuki w Wenecji, w 2009 roku.

Bohaterami prezentacji są imigranci, którzy nie będąc w danym kraju „u siebie” pozostają „wiecznymi gośćmi”. Artysta porusza w ten sposób temat jednego
z najbardziej aktualnych i palących wyzwań współczesnej Europy, jak i całego świata, w której dyskurs akceptacji łączy się z procedurami regulacji ruchów migracyjnych.

Projekcja pokazuje to, co dzieje się za iluzją okien, sceny przedstawiające imigrantów wykonujących różne prace, myjących okna, sprzątających, chwilami odpoczywających, rozmawiających ze sobą, oczekujących na pracę, wymieniających uwagi na temat trudnej sytuacji egzystencjalnej, niemożności dostania pracy, kłopotów z legalizacją pobytu.

W realizacji projektu wzięli udział imigranci przebywający w Polsce i we Włoszech, ale pochodzący z różnych regionów świata: z Czeczenii, Ukrainy, Wietnamu, Rumunii, Sri Lanki, Libii, Bangladeszu, Pakistanu, Maroka.

Krzysztof Wodiczko (1943) – autor akcji społecznych, projekcji, obiektów, filmów wideo oraz licznych tekstów na temat sztuki w przestrzeni publicznej. Wodiczko jest laureatem licznych nagród, m.in. Hiroshima Art Prize (1998), Kepes Arts Prize (2004) i Nagrody im. Katarzyny Kobro (2006), otrzymał też medal Gloria Artis (2009) przyznawany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP. Jego monumentalne realizacje wiążą się z wykorzystaniem przestrzeni publicznej do projekcji poruszających tematykę społeczną i polityczną, odnosząc się do kwestii emigracji, niewolnictwa, wykluczenia. W centrum jego zainteresowania jest człowiek i jego sytuacja we współczesnym świecie, jego wyobcowanie i zagubienie.

Kurator projektu: Bożena Czubak